DE VERLOREN PRIESTER

[Geschreven 11 maart 2010]

Het verdrag van Dublin, als je het tegen zou komen in een wetboek, zou je er zo over heen lezen. Maar wie komt nou iets ‘tegen’ in een wetboek? Waarschijnlijk heb je er nooit van gehoord. Het is saai en taai, je zou je er nauwelijks over op kunnen winden. Het wordt pas werkelijk als iemand er een verhaal bij verteld. 

Ik ken een jongeman die onderworpen is aan de grillen van dit Europese verdrag. Hij is 31 jaar en komt uit Eritrea (bij Ethiopië en Kenia). Eritrea is een voormalig kolonie van Italië, een land met zo'n 50% moslims en 50% katholieke christenen. Als kleine jongen zeiden zijn familie en vrienden tegen hem: 'Jongen, jij wordt later priester'. Hij zag dat helemaal zitten en droomde er van. 
Maar hij kwam in het leger terecht en na negen jaar was er niets meer over van het jongetje die priester wilde worden. Hij zat vol haat en wrok en er knapte iets van binnen, hij vluchtte uit het leger. Als deserteur werd hij opgepakt. In de gevangenis was geen genade. Het deed er niet toe dat hij de bewaker uit zijn geboorte stad al zijn hele leven kende, ze mochten elkaar niet eens groetten. Nadat hij in de hete zon gezet was met melk en suiker over zijn gezicht gesmeerd, waar hij 24 uur moest blijven zitten, begon zijn ontsnapping. Hij en zijn vrienden lokte een bewaker naar hun cel waar ze a la Hans Klok een wisseltruc deden, zodat de bewaker in de cel zaten en zij richting de uitgang renden. Een aantal van hen redde het, een aantal niet. 

Door Sudan en Libië kwam hij terecht bij de Middellandse Zee. Met 26 andere mensen en een baby kwam hij terecht in een bootje. Ze verloren het kompas en al snel was de gasoline op voor de motor. Na een paar dagen alleen de baby het laatste water gegeven te hebben, raakte ook dat op. Maar, “thanks to God”, aldus hijzelf, alle inzittenden hebben het overleeft. 
Aan de kust van Italië aangekomen werden ze opgepakt en voor ze het wisten kregen ze papieren in handen gedrukt en werden ze gedropt op het centrale station in de buurt. "Dat is de trein naar Rome, dat de trein naar Milaan, dat de trein naar Venetie..." en voor hij het wist was de politie alweer uit het oog verdwenen. Asiel in Italie is slechts een papiertje. 

Anderhalf jaar lang heeft hij door de straten van Italië gezworven. Daar naar terug kijkend verteld hij dat hij het nog niet zo erg vond om soms een paar dagen geen eten te hebben, of om op de drempel van een winkel te slapen. Maar het ergste vond hij nog dat hij zich geen mens meer voelde. 
In de straten werd er watertandend gesproken van de paradijzen in het noorden. Daar waar mensen met een zwaar verleden, gevlucht van angst en wanhoop, rust kunnen vinden. Kans op een nieuw begin. 
Hij waagde de oversteek en reisde per trein naar Nederland. Hij kwam daar binnen onder een valse naam en een andere leeftijd in de hoop dat niemand zou weten van zijn asiel in Italië. Want het verdrag van Dublin zegt dat je maar in een land asiel mag aanvragen. Ookal betekend het dat de landen aan de Midellandse Zee volgepropt worden met vluchtelingen, simpelweg omdat de meeste Afrikanen daar Europa binnen komen. Landen als Griekeland en Italie waar men zelf al niet genoeg heeft. De IND nam zijn vingerafdrukken af en al snel vonden ze hem in een database van Italië. Toch heeft hij hier een jaar en acht maanden verdeeld over vijf AZC's geleefd. In die tijd hebben mijn familie en ik hem leren kennen, hij kwam op een dag onze gemeente binnenlopen. Ondanks dat hij de ene keer in het AZC in Groningen zat en dan wel in Echt (Limburg), at hij regelmatig bij ons. 

Om 6.41 morgenvroeg pak ik de trein naar Utrecht waar ik Jesseke ontmoet. Daarna reizen we all the wayrichting de grens van Duitsland naar Echt. Daar gaan we tussen de struiken liggen naast het hek van het AZC met onze camera waar deze jongeman Yowhannes, uitgeprocedeerd en wel, opgepakt wordt door de marechaussee. Wij hopen dat onopvallend genoeg te filmen. Hij wordt dan vastgehouden en binnen twee weken op het vliegtuig gezet naar Rome. 

Jesseke en ik maken hierover onze afstudeer documentaire. We hebben zijn afscheidsmaal gefilmd. Een maaltijd bij ons thuis met familie en vrienden uit de gemeente. Eergisteren hebben we zijn kamertje in het AZC gefilmd en in de studio van de CHE heeft hij bij elkaar zo'n twee en een half uur zijn levensverhaal verteld. 

Zodra hij naar Rome vliegt, vliegen wij mee. We gaan filmen hoe hij weer op straat geloosd wordt en na een paar dagen van samenzijn verlaten ook wij hem. 

De man die priester had willen worden met een vredige parochie in zijn eigen mooie land, moet dan zijn weg gaan vinden in de straten van Italië.